نویسنده (ها) : امیر غنوی

عدالت اجتماعی از دیدگاه اسلام

عدالت آرمان بلند و دل‌ربایی است که حتی ستمگران آن را می‌ستایند. مردم همگی دل در گروی آن دارند و سر به طاعت صاحبان آن می گذارند1. هنگامی که حکومت و اجتماع از آن فاصله می گیرد، دغدغه و اشتیاق به آن فزونی می‌یابد و آرزوی ظهور منجی عادل در دل‌های ستمدیدگان جوانه می‌زند.

اما این آرمان والا را همگان به یک گونه نمی‌بینند و تلقی یکسانی از ابعاد و گستره آن ندارند. با دوستی تحصیل‌کرده فرنگ و علاقه‌مند به معارف دینی که ملغمه‌ای از آن و این را به ذهن داشت، بحثی در عدالت موعود دینی داشتیم. از او پرسیدم که اگر جهان امروز و فردا که با پای عقلانیت گام بر می‌دارد و بر همگرایی تأکید دارد، آرام آرام رخت ظلم از تن به در آورده و جامه عدالت بر تن کند، آیا دیگر نیازی به ظهور مهدی (عج) و اقامه عدل از سوی او هست؟ پاسخ داد که ظهور مهدی می تواند این روند را تسریع و راه دور را نزدیک کند. با این جواب، مشکل او و بسیاری از ما در افقی که از عدالت در نگاه خود داریم مشخص می‌شود. عدالت اجتماعی در نگاه غربی افقی بس کوتاه‌تر از آن دارد که در عدل دینی مطرح می‌گردد. اگر نگاه ما به موعود و مهدی برگرفته از نگاه غربی باشد، سطح عدالت مهدوی را بسیار تنزل داده، از تصویر عدل در دین فاصله گرفته‌ایم. ما همه از این وعده الهی دل‌خوشیم که یملأ الله الارض عدلاً و قسطاً کما ملئت ظلماً و جوراً؛ ولی درک عمق و گستره این موهبت آسان نیست. آنچه با آمدن مهدی رخ می‌دهد، بسیار زیباتر از آن است که از پشت عینک عدالت اجتماعی غربی دیده شود. این نوشته بر آن است که جلوه‌ای از جلوه‌های دولت مهدوی را ارائه دهد تا اشتیاق بیشتر و تحرکی فزون‌تر در ما شکل بگیرد و از آنان باشیم که یوطئون للمهدی سلطانه.

پانــــویس ها
  1. عن علی(ع) «الناس سوادٌ یستعبدهم العدل››. بحارالانوار، ج ۷۸، ص ۸۳٫[]

ادامه ی این مطلب را در فایل پیوست شده مطالعه کنید

دانلود
برچسب ها

فاطمه شریفیان

کارشناسی فلسفه از دانشگاه مفید قم، کارشناسی ارشد فلسفه اخلاق از دانشگاه قم
  • ۲۹
    دی
    ۹۷
    معرفی کتاب “به‌سوی دانشگاه بافضیلت؛ ﻣﺒﺎﻧﯽ اﺧﻼﻗﯽ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ”
    کتاب به‌سوی دانشگاه بافضیلت؛ ﻣﺒﺎﻧﯽ اﺧﻼﻗﯽ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ به کوشش انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، انجمن فلسفۀ تعلیم و تربیت ایران و شورای عالی انقلاب فرهنگی در ۲۳۶ صفحه منتشر شد.
    دکتر بختیار شعبانی ورکی، استاد دانشگاه فردوسی و جمعی از همکارن ایشان در انجمن فلسفۀ تعلیم و تربیت ایران، این اثر جان نیکسون را به فارسی برگرداندند.
    ...
    ادامه مطلب
  • ۲۹
    دی
    ۹۷
    ما چه هستیم؟
    بدون شک یکی از ساده‌ترین و آشناترین ضابطه‌هایی که تا به حال، در زندگی با آن مواجه شده‌ایم و حتی شاید تمام تلاش‌مان را کرده باشیم تا بر اساس زندگی کنیم، عبارت است از اینکه «خودت را بشناس، با خودت صادق باش و همانطور زندگی کن که خودت می‌خواهی». حتی سقراط نیز به دنبال حکم خدایان معبد دلفی مبنی بر اینکه «خودت را بشناس» قدم در راه فلسفه‌ورزی نهاد. اما آیا این حکم ساده و آشنا همیشه درست است و در تمام شرایط می‌توان از آن پیروی کرد؟ اگر دنبال کردن آن به معنای زیرپاگذاشتن اخلاقیات و مسئولیتی که در قبال دیگران داریم باشد چه؟ دنیل کلکات، در این مقاله به کمکِ دیدگاه‌های برنارد ویلیامز در رابطه با شانس اخلاقی به تحلیل این مسئله می‌پردازد.
    ...
    ادامه مطلب
  • ۲۶
    دی
    ۹۷
    خواجه نصیر و اخلاق جنگ
    خواجه به بحث دربارۀ شرایطی می‎پردازد که در آن تدبیر شکست خورده است و حاکم ناگزیر از دست‎یازی به جنگ با هدف «خیر محض و طلب دین» است. ابهام موجود در اصطلاحات «خیر محض» و «طلب دین» آن‌ها را در معرض تفسیر آزادانه قرار می‎دهد و امکان سوءاستفاده از آن‌ها را در اختیار حکام جنگ‎طلب می‎گذارد. اما خواجه نصیر -که در عصر سلطۀ جنگاوران و قوانین سنگدلانۀ مغولان می‎زیست- با هشدار دادن به جنگاوران و فاتحان مغول در باب علل موجه و رفتار عادلانه در جنگ‎ها به دستاوردهای مهمی رسید.
    ...
    ادامه مطلب

دیدگاهی ارسال کنید



0 کاراکتر (حداکثر 500 کاراکتر مجاز است)
مشاهده دیدگاه ها ( 0 دیدگاه )
بستن
بستن