تربیت اخلاقی کودکان در دوره سیادت از منظر اندیشمندان

پیشنهاد سردبیر

این مقاله امکان تربیت اخلاقی کودکان در دوره نخست کودکی را −هفت سال اول زندگی که براساس احادیث مراحل تربیت، دوره سیادت نامیده می‌شود− بررسی می‌کند. برای این منظور با روش توصیفی−تحلیلی نظر اندیشمندان درباره تربیت اخلاقی کودکان بررسی و تحلیل گردید و با کاربرد روش تحلیلی−استنتاجی تعریف و امکان آن تبیین شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که بیشتر اندیشمندان، تربیت اخلاقی را برای دوره سیادت می‌پذیرند و دلایلی مانند فعال بودن ذهن شهودی، تأثیر محیط، مناسبات اجتماعی و الگوهای اخلاقی، امکان تحقق مراتبی از شناخت، انتخاب و عمل را برای کودکان در این دوره، به‌عنوان مهم‌ترین شواهد امکان تربیت اخلاقی کودکان مطرح می‌کنند. 

اختلاف نظر اندیشمندان معاصر درباره تعریف تربیت اخلاقی پیامدهایی به همراه داشته که یکی از مهم‌ترین آنها اختلاف نظر در مورد زمان شروع تربیت اخلاقی است. این مسئله باعث شده در سال‌های نخست زندگی به تربیت اخلاقی پرداخته نشود که مهم‌ترین سال‌های تأثیرگذار در شکل‌گیری شخصیت اخلاقی انسان است. بر اساس شواهد موجود هرچند با توجه به درک متفاوت اندیشمندان از تربیت اخلاقی از سن آغاز آن اختلاف نظرهایی وجود دارد، ولی بیشتر اندیشمندان به آغاز تربیت اخلاقی از دوره نخستین کودکی معتقد هستند.

بررسی مفهوم و امکان تربیت اخلاقی کودکان در دوره سیادت مسئله اصلی این مقاله است. این مسئله بر اساس نظر اندیشمندان در پیوند با ویژگی‌ها و نیازمندی‌های انسان در مراحل مختلف زندگی با استناد به احادیث مراحل تربیت، به ویژه حدیث حضرت رسول اکرم (ص) و با توجه به اهمیت و جایگاه دوره نخست کودکی بررسی شده است.

با توجه به اختلاف نظر اندیشمندان، مسئله در دو بخش اندیشمندان مسلمان و غیرمسلمان بررسی و بر اساس تحلیل نظرات، مفهومی از تربیت اخلاقی کودکان ارائه شد و سپس امکان‌پذیری یا امکان‌ناپذیری تربیت اخلاقی کودکان در این دوره بررسی و با پذیرش امکان تربیت اخلاقی کودکان در دوره سیادت، با پنج دلیل علمی از این دیدگاه دفاع شد.

با توجه به اینکه بیشتر اندیشمندان در مورد تربیت اخلاقی کودکان مباحثی را مطرح کرده‌اند، ولی هیچ کدام دلایلی بر این امکان ارائه نداده‌اند، فایده مهم این پژوهش آن است که با به دست دادن مفهومی از تربیت اخلاقی کودکان به ارائه دلایلی پرداخته است که تربیت اخلاقی را در این دوره امکان‌پذیر می‌کند که این امر باعث توجه بیشتر به تربیت اخلاقی و چگونگی تحقق آن در این دوره می‌شود.

فاطمه شریفیان
فاطمه شریفیانhttp://ethicshouse.ir
دانش‌آموخته فلسفه در مقطع کارشناسی از دانشگاه مفید قم. دانش‌آموخته فلسفه اخلاق در مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه قم

متن دیدگاه

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید

مرتبط