پرش لینک ها

اساتید

اخلاق در سپهر سایبر

نويسنده در اين مقاله برخي از دستورالعمل‌های موجود درباره اخلاق پژوهش را مورد بررسي قرار داده و از آن‌ها جهت تبيين موضوع اخلاق پژوهش در اينترنت بهره گرفته است. البته مواجهه او با اين دستورالعمل‌ها كم و بيش انتقادی است و در پايان هم پيشنهادهايی را مطرح می‌كند كه از آن جمله است لزوم توجه به اصول و ارزش‌های اخلاقی و فرهنگی جوامع مختلف در باب اخلاق پژوهش‌های اينترنتی.

فیلترینگ و اخلاق

اگر بخواهيم تعريف ساده‌اي از فيلترينگ ارائه كنيم مي‌توانيم بگوييم این اصطلاح امروزه وقتی که درباره فضای مجازی، به ویژه اینترنت، به کار می‌رود به معنای ممانعت از دسترسی افراد به محتوای ارائه شده در این فضا است. البته در زبان فارسی اخیراً گاهی به

حمید شهریاری

نقدهای مک اینتایر به اخلاق مدرن

در سی‌امین کارگاه فلسفه اخلاق، که 15 دی ماه 96 برگزار شد، میزبان دکتر حمید شهریاری بودیم. ایشان رئیس مركز تحقيقات كامپيوترى علوم اسلامى (نور)، عضو حقیقی شوراي عالي فضاي مجازی، عضو هيأت علمى مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت)، دبیر شورای عالی اطلاع­‌رسانی و معاون فناوری قوه قضاییه و رئيس مركز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضائيه هستند، دکترای فلسفه تطبیقی خود را از دانشگاه قم اخد نموده‌اند و کتاب “فلسفه اخلاق در تفکر غرب از دیدگاه السدير مك‌اينتاير”، از جمله تألیفات ایشان است. این کتاب موفق به دریافت جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شده است که آقای مهرداد اطمینان در ابتدای جلسه آن را معرفی کردند. آقای شهریاری در این کارگاه برای ما از “نقدهای مک اینتایر به اخلاق مدرن” سخن گفتند.

تحقیق و تدریس اخلاق فناوری اطلاعات: ضرورت‌ها و بایسته‌ها

دغدغه‌مندی درباب اخلاقی شدن فضای مجازی هر چند امری مبارک و لازم است ولی کافی نیست؛ بلکه با توجه به ارتباط بین «عمل» و «علم»، افزایش آگاهی همه مرتبطان با فضای فناوری اطلاعات می‌تواند زمینه‌های لازم برای اخلاقی عمل کردن آن‌ها را نیز فراهم کند.

دلایل ادراکی

دکتر حمید وحید رئیس پژوهشکده فلسفه تحلیلی در پژوهشگاه دانش‌های بنیادین (IPM) در بیست و نهمین کارگاه فلسفه اخلاق خانه اخلاق پژوهان جوان، این پرسش را بررسی کرد که دلایل ادراکی چیستند و چه ارتباطی با اخلاق دارند؟

ملاصدرا و برساخت‌گرایی در اخلاق

سلسله نشست‌های دین و اخلاق با هدف نقد و بررسی تراث اخلاقی مسلمانان و آرا اندیشمندان ایشان در این زمینه برگزار می‌گردد. در این جلسه که سومین برنامه خانه اخلاق پژوهان جوان حول محور دین و اخلاق است و در تاریخ 2 دی‌ماه 1395 برگزار شده است آقای دکتر لگنهاوسن، عضو هیئت علمی موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره)، به تبیین نظریات ملاصدرا در حوزه اخلاق پرداختند. گزارشی از این نشست را در ادامه می‌خوانید.

توصیف اخلاقی خداوند حکمت سینوی

توصیف اخلاقی خداوند در حکمت سینوی

در فلسفه براي معرفی خداوند بيشتر از اوصاف متافيزيكی همچون وجوب، قدرت و حيات بهره گرفته می‌شود و از اوصاف اخلاقی كمتر استفاده می‌شود؛ اما در متون مقدس دينی، ازجمله قرآن كريم، اوصافی مانند عدالت، بخشندگی، مهربانی و وفای به عهد در مورد خداوند به كار رفته است كه در زبان متعارف انسانی، به اوصاف اخلاقی معروف‌اند. بسياری با ابتنای اخلاق بر امر و نهی الهی، امكان توصيف اخلاقی خداوند را به چالش كشيده‌اند؛ چنان كه در جهان اسلام اين ديدگاه را اغلب به اشاعره نسبت داده‌اند. حال آيا خداوند، واجد اوصاف اخلاقی است؟ اين نوشتار با شيوه‌ای توصيفی ـ تحليلی و گاه انتقادی، برخی لوازم توصيف اخلاقی خداوند، مانند اندراج اخلاق در علوم فلسفی و جايگاه قضايای اخلاقی در انديشه ابن سينا را براساس دو تفسير از محقق لاهيجی و محقق اصفهانی بررسی و اثبات می‌كند كه براساس برداشت محقق لاهيجی می‌توان از ديدگاه ابن سينا، خداوند را واجد اوصاف اخلاقی دانست و او را با اوصاف اخلاقی توصيف نمود. همچنين در اين نوشتار، برخی چالش‌های توصيف اخلاقی خداوند پاسخ داده شده است.

دیدگاه تشیع اخلاق اجتماعی

دیدگاه تشیع درباب اخلاق اجتماعی

بحث اخلاق از مهم‌ترین مباحث قرآنی است. پس از مسائل اعتقادی بیشترین تکرار، تذکر و آموزش درباره مسائل اخلاقی در قرآن صورت گرفته و از این رو موضوع اخلاق جایگاه ویژه‌ای در دین مبین اسلام و مکتب تشیع دارد. یکی از مهم‌ترین و جذاب‌ترین جنبه‌های اخلاق، جنبه اجتماعی آن است که متاسفانه از جانب مسلمانان نسبت به آن کم‌توجهی شده است. به عبارت دیگر آنقدر که دانشمندان اسلامی در عرصه اعتقادات، احکام، اعمال و اخلاق فردی به تحقیق و بررسی پرداخته‌اند، کمتر به مقوله اخلاق اجتماعی توجه کرده‌اند. اخبار شیعیان در گفتگو با دکتر محسن جوادی، از صاحب نظران این عرصه تلاش کرده تا تصویری از موضوع اخلاق اجتماعی از دیدگاه تشبع ارائه نماید.

روانشناسی اخلاقی غزالی

روانشناسی اخلاقی غزالی

اين مقاله انديشه‌های اخلاقی امام محمد غزالی را براي يافتن پاسخ به پرسش‌های مربوط به روانشناسی اخلاقي بازخوانی می‌كند. غزالی در مباحث اخلاقی خود علاوه بر برشمردن فضايل و چگونگی شناخت آن‌ها، به بررسی ريشه‌های روانشناختی آراستگی آدمی به آن‌ها و نيز عمل به اقتضای آن‌ها می‌پردازد. وی با تأسی به فيلسوفان يونانی و اسلامی بحث مفصلی در باره نفس و جان آدمی دارد تا از اين طريق ربط و نسبت هر فضيلت و رذيلت را به قوه خاصی در نفس انسان معلوم كند. اما از سوی ديگر با تأسی به رويكرد اشاعره در باره حسن و قبح اخلاقی، و به اين جهت كه اخلاق او بيشتر از شريعت اخذ شده، مبنای حسن و قبح را دينی می‌داند. همين طور اين نوشته ضمن ارائه توضيح درباره نگاه اخلاقی واقع‌گرا و غير واقع‌گرا و با اشاره به آراء غزالی و هيوم روشن خواهد كرد كه به چه دليل با اين كه عقل از نظر هر دو انديشمند ادراك‌گر و فاقد قدرت عمل است، در بحث انگيزش اخلاقی غزالي با اشكالات هيوم درباره اين موضوع مواجه نشده است. در بخش پايانی مقاله، به معرفي اموری كه در انجام فضيلت و رذيلت مؤثرند پرداخته و تفاوت ديدگاه غزالی را با فيلسوفان يونان درباره نقش توفيق الهی در انجام فضايل و ترک رذايل توضيح می‌دهيم.

ظرفیت‌شناسی اخلاق اسلامی و علوم اخلاقی برای علوم انسانی

در مورد علوم انسانی اصطلاحات متفاوتی وجود دارد؛ آن معنایی که ما مد نظر داریم آن نوع از علومی است که به جای اینکه به یک پدیدار طبیعی بپردازند، در عالم انسانی و پدیدارهای عالم انسانی، معنا می‌شوند. طبیعتاً این دسته از علوم، بیشتر ماهیت

نگاهی به شرح چهل حدیث امام خمینی (ره)

موضوع حفظ و شرح «چهل حديث»، از روزگاران گذشته مورد اهتمام عالمان ديني بوده است. ريشه اين مسأله در روايت‌هايي است که با مضمون واحد و به طرق مختلف، در کتاب‌هاي روايي اهل سنت و شيعه از پيامبر گرامي اسلام (ص) نقل شده است. برحسب