ارزیابی اخلاقی دانشگاه مجازی

سرآغاز

رشد فناوری اطلاعات در چند دهه اخیر، عرصه‌های مختلف زندگی از جمله آموزش را تحت تأثیر قرار داده است.

مهم‌ترین نهاد آموزشی، با ورود به دنیای مجازی و بهره‌گیری از این فناوری، آموزش الکترونیکی و «دانشگاه مجازی» را به عنوان جایگزین یا مکملی برای یادگیری سنتی پیشنهاد کرده است. از مزایای مهم این دانشگاه، انعطاف‌پذیری در زمان و مکان تحصیل دانشجویان است که باعث استقبال فراوان اقشار مختلف جامعه و در نتیجه، شکل‌گیری و پیشرفت آن شده است.

در حال حاضر، روش آموزشی در دانشگاه‌های مجازی، بر اساس «سیستم مدیریت یادگیری»¹ است که برای ارائه درس الکترونیکی به کار می‌رود. وب سی تی²، بلک برد³ و دیزایر تو لرن⁴ برخی از این محیط‌های آموزشی هستند که بر روی هزاران سایت دانشگاهی نصب شده‌اند. این سیستم در عمل، شبهات زیادی را از جهت انتقال ارزش‌های مختلف موردنیاز در یک آموزش دانشگاهی برانگیخته است. بی‌شک مهم‌ترین وظیفه آموزش عالی، آموزش دانش و مهارت در سطوح علمی یا پیشرفته حرفه‌ای است و بیشترین مزیت آن، تحویل افرادی به جامعه است که دارای دانش و مهارت‌های ارزشمندی باشند. با این حال، علاوه بر وظیفه انتقال دانش و مهارت، وظایف دیگری که دارای ارزش اجتماعی‌اند نیز جزو وظایف آموزش عالی ذکر شده است. انتقال و ترویج ارزش‌های اخلاقی، علمی و فرهنگی، ایجاد اتحاد و ائتلاف بین دانشجویان و شکوفا ساختن توانایی‌های فردی و اجتماعی آنان و کمک به رشد شخصیتی، عاطفی، رفتاری و فکری را می‌توان از جمله وظایف دانشگاه‌ها دانست. دانشگاه مجازی باید دارای مکانیزمی باشد که بتواند چنین فعالیت‌ها و قابلیت‌هایی را به رغم تفاوت جغرافیایی با دانشجو، در حین توزیع و ارائه دروس ایجاد کند. با بکارگیری ابزارهای ارتباطی جدید و تغییر مسیر آموزش از معلم‌محوری به دانشجومحوری، می‌توان فضای آموزشی مجازی را به سمت ایجاد محیطی فعال و ترکیبی سوق داد که نه تنها همپای دانشگاه‌های سنتی عمل کند بلکه بتواند با افزایش بهره‌وری و بازده آموزشی، با آن رقابت کند.

با معرفی امکانات وب ۲ به محیط‌های آموزش الکترونیکی، فراگیران به صورت تولیدکنندگان فعال دانش پا به عرصه می‌گذارند و این ساختار بسته، به محیطی دوستانه و متجانس با دانشجویان تبدیل می‌شود و همچون کلاس‌های سنتی، با استفاده از زبان محاوره‌ای، راهگشای مشکل آموزش مجازی می‌شود. وب ۲ با فناوری‌هایی نظیر بلاگ⁵ (وب‌لاگ)، مبلاگ⁶ (بلاگ سیار)، پدکست⁷، ودکست⁸ (پدکست ویدیویی)، آر اس اس⁹، ویکی¹⁰ و اجتماعات شبکه‌ای¹¹ تعریف می‌شود. این ترکیب فناوری‌های متنی، صوتی و ویدیویی با تسهیل ارتباطات اجتماعی، شیوه‌ای نوین در آموزش مجازی دانشگای ایجاد خواهد نمود که به صورت خلاقانه، دانشجویان را در تولید دانش و همکاری‌های علمی‌اجتماعی برمی‌انگیزاند.

…