پرش لینک ها

درختواره

در فضیلتِ “اخلاق فضیلت”

مؤلفه‌های اصلی نهاداخلاق (morality) عبارتند از: الف) اعمال. کارهایی که باید یا نباید انجام داد و برهمین اساس اعمال اخلاقی به درست و نادرست، متصف می‌شوند. و البته برای نظام‌مند ساختن اعمال جزئی، به قواعد کلی نیاز است (هرچند که این موضوع که قواعد مقدم

ارمغان فلسفه ذهن برای اخلاق

اخلاق و فلسفه ذهن عموما گفته مي‌شود که ظرفيت اخلاقي يک فرد، وضعيت اخلاقي او را دست‌کم تا اندازه‌اي تعيين مي‌کند. پيتر سينگر در کتابش با عنوان اخلاق عملي، مي‌نويسد: محدوده ادراک، تنها مرز قابل دفاع نگراني براي منافع ديگران است. پيتر سينگر از فيلسوفان

محورهای اخلاق فضيلت

برای بررسی مهم ترین محورهای اخلاق فضیلت نزد دکتر محسن جوادی رفتم. ما در این گفت و گو پس از تعریف اخلاق فضیلت و بررسی فضایل چهارگانه ارسطویی و فضایل هفت گانه آکوییناسی، به سراغ نخستین بارقه های ظهور اخلاق فضیلت می رویم و پس از بررسی اخلاق فضیلت در یونان باستان و قرون وسطی، استقبال از اخلاق فضیلت را در دوران مدرن واکاوی می کنیم؛ همچنین اهم مباحث اخلاق فضیلت یعنی سعادت گرایی، کمال گرایی و خیر اعلی را اندکی شرح می دهیم. به طور ویژه بر نظریه فضیلت مدارانه ارسطو تمرکز می کنیم و از معنای عدالت نزد او پرسش می کنیم. در انتها در عالم اسلام، به معنای فضیلت نزد غزالی و کتاب های او می پردازیم، تهذیب الاخلاق ابن مسکویه، اشارات ابن سینا، اخلاق ناصری خواجه نصیرالدین طوسی، محجه البیضا فیض کاشانی و دو کتاب از معراج السعاده و جامع السعادات را از نظر می گذرانیم.

فضايل عقلی و اخلاقی

تمايز ارسطو ميان فضائل اخلاقي و عقلي معمول فلسفه غرب اين است که فرآيندهاي احساسي و معرفتي بشر را متمايز و نسبتا مستقل از هم تلقي مي کند. معمولا اين گونه تصور مي شود که فرآيندهاي معرفتي قابليت مستقل عمل کردن از فرايندهاي احساسي را

اخلاق فضيلت‌محور

ويژگي‌های شخصيتی ايده‌آل از گرايش‌هاي دروني ذاتي اخذ مي‌شوند؛ ولي بايد پرورش يابند؛ و وقتي پرورش مي‌يابند تا ابد پايدار خواهند ماند. براي مثال، انسان بافضيلت کسي است که در بسياري از موقعيت‌هاي زندگيش مهربان است، زيرا شخصيتش اين‌گونه است، نه به اين دليل که

درآمدی بر پاره‌ای از فضایل فکری

در اين مقاله، ابتدا کلياتی در باب بحث فضايل فکری و جايگاه کنونی آن آورده می‎شود. پس از آن گام‌به‌گام به بررسی پاره‌ای از فضايل فکری مي‎پردازيم. نخستين فضيلت و نيز مهم‌ترين آنها عشق به دانايي است که آن را از صور ديگر جست‌وجوی دانش تمييز می‎دهيم سپس استواری فکری را بررسی می‌کنيم و برای شرح آن از ادبيات هم کمک می‌گيريم تا حدود افراط و تفريط اين فضيلت را بهتر نشان دهيم. در ادامه درباره شجاعت، احتياط، استقلال، سخاوت و تواضع فکری بحث می‌کنيم. در پايان هم به بررسی فضيلت حکمتِ عملی و نقش آن در تحقق هر يک از فضايل پيشين می‎پردازيم.

نسبت نظریه‌های حسن و قبح عقلی با فلسفه اخلاق معاصر

نظریه حسن و قبح عقلی از قاعده‌های مهم در اصول فقه شیعی است که در علوم مختلف، من جمله اخلاق استفاده می‌شود. سیدعلیرضا صالحی محقق و پژوهشگر و دانشجوی دکتری فلسفه اخلاق در دانشگاه قم در این کارگاه به خاستگاه‌های این قاعده و کاربست آن در فلسفه اخلاق معاصر می‌پردازد. در ابتدای جلسه نیز آقای سید مهدی کشمیری گزارشی انتقادی از کتاب “مرزهای اخلاق” ارائه دادند.
گزارشی از این کارگاه را در ادامه می‌خوانید.

فضيلتی عبری در جهان يونانی

افلاتون [efn_note]نویسنده محترم املای کلمه را به این شکل آوردند و ما تغییری در آن ندادیم.[/efn_note] در ستيزه با يكي از ريشه‌دارترين آموزه‌ها در جهان يوناني است. يونانيان، تلاش انسان براي خداگونه شدن يا نزديكي به خدايان را تلاشي گستاخانه مي‌دانستند و آن را «هوبريس»

وقتی از نظام اخلاقی اسلام حرف می‌زنیم، از چه سخن می‌گوییم؟

حجت الاسلام و المسلمین دکتر امیر غنوی عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه و مدیر گروه اخلاق این پژوهشگاه هستند. عمده تحقیقات ایشان در باب فقه الاخلاق و آیات و روایات مرتبط با این حوزه می‌باشد. در این کارگاه که سومین کارگاه فلسفه اخلاق در خانه اخلاق پژوهان جوان است، تلاش دارند تا رهیافت‌هایی به نظام اخلاق اسلام داشته باشند.
گزارشی از این جلسه را در ادامه می‌خوانیم.

کتاب و اسناد علمی جهان اسلام در کتابخانه دیجیتال قطر

در یک پروژه مشترک بین کتابخانه بریتانیا و بنیاد قطر، انبوهی از کتاب‌ها و اسناد علمی دنیای اسلام که مشتمل بر ۲۵ هزار صفحه می‌شوند، به صورت آنلاین منتشر شده است. جستجو در این کتابخانه بسیار جالب است. مثلا با مرور این کتابخانه می‌توانی کتاب

“بايد” از “هست” قابل استنتاج نيست

زبان اخلاقي دو ويژگي توصيه‌پذيري و كليت را داراست. بنابراین مي‌توانيم درك كنيم كه چرا تا اين اندازه مهم است كه «بايد» از «هست» قابل استنتاج نيست. زيرا توصيه‌پذيري بخشي ضروري از اين استدلال است. اگر احكام اخلاقي توصيه‌پذير نباشند این پيشنهاد مطرح می شود که آيا ما آماده‌ايم آنچه را به شخص ديگر انجامش را توصيه مي‌كنيم- اگر جاي او بوديم- حاضر به اين توصيه بوديم يا خير؟!

تأملاتی دربارۀ فلسفه قاره‌ای و تحلیلی

فلسفه‎ی «تحلیلی»، امروزه «سبکی» از فلسفه‌ورزی نام گرفته است، نه برنامه‌ای فلسفی یا مجموعه‌اي از دیدگاه‌هاي بنیادین. بی‌پرده بگوییم، فیلسوفان تحلیلی به دنبال دقت و وضوح در بحث و استدلال هستند، به‌راحتی از ابزارهاي منطقی استفاده می‌کنند و اغلب چه به لحاظ حرفه‌ای و چه