پرش لینک ها

درختواره

لویناس در ایستگاه صادقیه

مقدمه در این نوشتار از رهگذار مطالعۀ تأثیر زیست کلان شهری بر روان انسان، به چالش‌های لویناس در ایستگاه صادقیه می‌پردازیم. می‌کوشیم تا با استفاده از آراء جورج زیمل، والتر بنیامین و اروینگ گافمن به درک عمیق‌تری از وضعیت روانی شهروند مدرن و چالش‌هایش برای

بهای حقیقت

آیا حقیقت بهایی دارد؟

دو دیدگاه رادیکال درباره دانشمندان وجود دارد. برخی آن‌ها را انسان‌هایی یک‌سره فرهیخته و دور از هر گونه تعلقات مادی می‌داند. در مقابل،‌ کسانی دانشمندان را انسان‌های تشنه قدرت و ثروت معرفی می‌کنند. اما واقعیت چیزی بین این دو است. نه دانشمندان موجوداتی یکسره قدیس‌گونه و به دواز آلایش‌های مادی هستند و نه انسان‌هایی تشنه ثروت و قدرت مادی. آن‌ها در مجموع پروای حقیقت دارند و دغدغه درست و نادرست عامل حرکت آن‌ها به شمار می‌رود. در عین حال، مانند انسان‌های دیگر، ممکن است متأثر از عوامل دیگر برای حقیقت بهای کمتری قائل شوند. کتاب حاضر می‌کوشد برخی از این نگرانی‌ها را همراه با راه حل‌هایی عملی به دست دهد.

امنیت سایبری

چالش‌های اخلاقی امنیت سایبری

کتاب «اخلاق امنیت سایبری» یکی از نخستین و مهم‌ترین مجموعه ­های جامع مقالاتی است که دیدگاه جامع و کاملی در مورد اخلاق امنیت سایبری ارائه می ­دهد. رویکرد میان‌رشته‌ای و تجزیه‌وتحلیل هنجاری فناوری‌های نوظهور در این اثر به خوبی مشهود است. تلاش و دغدغه کتاب حاضر این است که نظریات، مسائل، چالش‌ها و راه­ حل­ هایی را که در حوزه اخلاق امنیت سایبری وجود دارد، مورد بحث قرار دهد. و همچنین، مبانی امنیت سایبری، اخلاق و قانون‌های مربوط به این حوزه را تشریح ‌کند.

انسان بدون دین

آیا انسان بدون دین می‌تواند خوب باشد؟

یکی از مهم‌ترین سؤالات در فلسفه غرب این است که “آیا می‌توانیم بدون خدا خوب باشیم؟” این سؤال بیانگر دغدغه انسان محوری است که اخلاقیات و مجموعه‌ای متعالی از اصول اخلاق را خارج از احکام الهی ایجاد می‌کند.
این مقاله با رد مفهوم تومیست از قانون اخلاقی که دراثر “خلاصه‌ای بر الهیات” وی یافت شده، این دغدغه‌ها را بررسی می‌کند و استدلال می‌کند که انسان‌ها از نظر اخلاقی بدون نیاز به وحی الهی عمل می‌کنند. چارچوبی کوتاه برای جلوگیری از نسبی‌گرایی در اخلاق و نهادینه‌سازی تجربی اخلاق از طریق اثر مایکل شرمر و سام هریس، شالوده این مقاله را تشکیل می‌دهد.

تامس نیگل

کدام نابرابری‌ها عادلانه و کدام ناعادلانه‌اند؟

سازمان ملل متحد در حرکتی نمادین، بیست فوریه (مقارن با اول اسفند) را روز جهانی عدالت اجتماعی نام‌گذاری کرده است. نشریه «کوچه» که نشریه داخلی «خانه فرهنگی غدیر» است، ویژه‌نامه‌ای را به مناسبت روز جهانی عدالت اجتماعی منتشر کرده است. در این ویژه‌نامه با توجه به اهمیت عدالت در معنای عام و همچنین عدالت در معنای خاص، نوشته‌هایی از اساتید گرانقدر منتشر شده است. در ادامه، نوشتار آقای دکتر جواد حیدری با عنوان «عدالت اجتماعی و نابرابری از منظر تامس نیگل» را می‌خوانید.

آموزش مذهبی به کودکان

آموزش مذهبی به کودکان؛ آری یا خیر؟

دکتر یاسر میردامادی در مقالۀ «کودک را تنها اخلاقی بار بیاور و یک اسطورۀ دیگر»، به نقد مدعای مخالفان تربیت دینی و دفاع از جوازِ اخلاقیِ آموزش مذهبی پرداخته است. در این مقاله ابتدا اهمّ مدعیات دکتر میردامادی را ذکر کرده و سپس ملاحظات خویش را در باب آن‌ها بیان خواهم کرد.

احسان شریعتی

اسکیزوفرنی رفتارهای اخلاقی در ایران معاصر

احسان شریعتی، فیلسوف معاصر ایرانی‌ است. او که دانش‌آموخته فلسفه در مقطع دکتری از دانشگاه سوربن فرانسه است، معتقد است اگر نفی و انقطاع با گذشته صورت گیرد، نمی‌توان میراث گذشته را در خدمت آینده قرار داد. در چنین شرایطی جامعه دچار گذشته‌گرایی شده و یا در پویش نواندیشی بی‌ریشه و تبار می‌شود.

تواضع

تواضع، فضیلت نامحبوب دوران مدرن

«تواضع» یکی از فضایل تا حدی مغفول در دوران جدید است. بر همین مبنا‌‌، در نوشتار پیش‌رو تعاریف متنوع و نسبتاً پراکنده از این فضیلت به اجمال بیان و بررسی شده و در نهایت‌‌، نقد و بررسی سه رویکرد اصلی و متفاوت به تواضع، محور کار قرار گرفته است. رویکرد ارسطو به عنوان نمایندهٔ تمام و کمال دوران باستان‌‌، بر عدم فضیلت‌انگاری «تواضع» تکیه دارد. در رویکرد قدّیس آگوستین به عنوان نمایندهٔ برجستهٔ متفکران قرون وسطیٰ نه‌تنها تواضع به مثابه یک فضیلت‌‌، بلکه به عنوان مبنایی‌ترین فضیلت در زیست انسانی و ایمانی معرفی می‌شود. جولیا درایور – فیلسوف معاصر‌‌ – با نگرشی کاملاً متفاوت‌‌، تواضع حقیقی را مستلزم نقص معرفتی و بی‌خبری نسبی از خود می‌داند. جمع‌بندی و پیشنهاد نوآورانهٔ مقالهٔ حاضر این است که «تواضع» در سه سطح رفتاری یا بیرونی‌‌، روحی یا درونی و وجودی تعریف شود تا از این گذرگاه دست‌کم برخی از چالش‌های موجود در ارائهٔ تبیین و تعریفی دقیقْ از تواضع مرتفع شود.

راهنمای خواندن اخلاق نیکوماخوسی

آشتی با غول‌ها

ابن سینا در زندگی‌نامه خودنوشتش تعریف می‌کند که چهل‌بار مابعد‌الطبیعه ارسطو را خواند و مطلقا از آن چیزی درنیافت، تا این‌که با خواندن رساله بسیار مختصر فارابی با عنوان اغراض ما بعدالطبیعیه تمامی زوایای این اثر برای او روشن گشت. کوشش تمثیل‌گونه او حکایت از این می‌کند که خواننده راهی طولانی تا فهم متن کلاسیک در پیش دارد و در این راه نیازمند راهنماست. کتاب‌های مجموعه «راهنمای متون کلاسیک» نشر ترجمان، نه شرح و تفسیری مفصل هستند و نه ادعای آسان‌کردن تمام دشواری‌های متن را دارند، بلکه قرار است نقشه‌ای باشند برای گذر از پیچ‌و‌خم متن. راهنمای خواندن اخلاق نیکوماخوسی نوشته کریستوفر وارن یکی از این کتاب‌ها است. وارن به ما کمک می‌کند تا از دنیای پر پیچ‌وخم ارسطو سر دربیاوریم.

فناوری

نقش فناوری در زیست اخلاقی شهروندان

فناوری جزء لاینفک زندگی امروز است که در شکل‌‌گیری فرهنگ جوامع و تغییر سبک زندگی انسان‌‌ها نقش به‌سزایی دارد. فرهنگ اخلاق محور یا سبک زیستن اخلاقی همواره از خاستگاه‌‌های بشر بوده که تأثیر فناوری برآن قابل توجه است. یکی از زیرساخت‌‌های مؤثر در تحقّق زیست اخلاقی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، فناوری‌‌ و بهره‌‌گیری از آن در مدیریت بخش عمومی جامعه است. استفاده از فناوری در‌‌ طراحی و ارائه زیرساخت‌‌های لازم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، می‌‌تواند موجب از بین رفتن زمینهٔ مواجهه با تعارضات و چالش‌های اخلاقی و در نتیجه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، به حداقل رسیدن هزینه‌های اخلاقی عمل کردن در سطح جامعه شود. در این مقاله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، فرضْ بر این است که کاربست فناوری با طراحی و ملاحظاتی خاص‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، موجب تغییر وضعیت فردی و اجتماعی افراد در سطح جامعه می‌‌شود؛ به گونه‌‌ای که زمینهٔ قرارگرفتن در موقعیت‌‌هایی که ممکن است به عمل ‌‌‌غیر اخلاقی بیانجامد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، به حداقل برسد. از این‌‌رو‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، در این مقاله به دنبال تبیین و تحلیل این مسئله هستیم که طراحی و کاربست فناوری چگونه می‌‌تواند موجب بروز و ظهور رفتارها و اعمال اخلاقی و ارتقای سطح اخلاق در جامعه شود.