پرش لینک ها

درختواره

دوستی با حیوان

دوستی با حیوانات، الگویی برای رابطه انسان و حیوان

در نگرش توحیدی چنانچه در مجموعه نوشتار توحید دوبنی آمد، یکایک مخلوقات با یکدیگر در آفرینش توسط خداوند و مخلوق او بودن برابرند. در آنجا گفته شد که «..جهان را خالقیست یگانه، او آدمیان را از نظر ظاهر فیزیکی و شمایل، گوناگون و متنوع آفریده است؛ با جنسیت، نژادها، ملیت و قومیت های مختلف که همه در پیشگاه خداوند با یکدیگر برابر و یکسانند…آدمیان برابر، به علت اعطای اختیار، اراده و انتخاب آزاد از سوی خداوند به آن ها دارای حقوق بنیادین بشری اعم از حقوق شهروندی، حق آزادی مذهب، آزادی عقاید، آزادی بیان، آزادی پوشش و.. می باشند که این حقوق برای همه ی آدمیان، فارغ از دین، جنسیت، ملیت و.. باید به صورت یکسان و برابر به رسمیت شناخته شود..».

اخلاق فضیلت، زهرا خزاعی

آیا ارسطو زیادی خیال‌پرداز بود؟

اخلاق فضیلت امروزه از مطرح‌ترین نظریه‌های اخلاقی است و احتمال دارد در آینده در حوزه‌های گوناگون، به‌ویژه در حوزه اخلاق کاربردی، تأثیرات بسیار مثبتی داشته باشد. به دلیل مؤلفه‌های بسیار ارزشمندی که اخلاق فضیلت از آن‌ها برخوردار است، این نظریه می‌تواند در برقراری صلح و ایجاد یک زندگی اخلاقی، کارآمد و مفید باشد. شاید در بین نظریه‌های اخلاقی هیچکدام به پیچیدگی و گستردگی «اخلاق فضیلت» نباشد. مشهورترین تمایز بین اخلاق فضیلت و دو نظریه اخلاقی دیگر این است که اخلاق فضیلت بر فضیلت و منش اخلاقی تأکید دارد، نه بر سودآوری عمل یا مطابقت آن با قوانین اخلاقی.

Milton Friedman

ملاحظات اخلاقی در باب مسئولیت اجتماعی سازمان

در بسیاری از منابع و متون اخلاق مدیریت و سازمان بر مفهوم «مسئولیت اجتماعی سازمان» تکیه و تأکید شده است و از نظر بسیاری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، آموزش و ترویج این مفهوم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، هم می‌تواند مشکلات رفتاری و ساختاری سازمان را برطرف کند و هم می‌تواند قدرت پاسخ‌گویی سازمان را در مقابل شکایات مردم و نظارت‌های مقامات و سازمان‌های نظارت‌کننده افزایش و ارتقاء بخشد. البته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، بر سر کارآمدی و فواید به‌کارگیری این تعبیر و مفهوم اتفاق‌نظر وجود ندارد. سرسخت‌ترین مخالف به‌کارگیری این مفهوم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، میلتون فریدمن – از تأثیرگذارترین اقتصاددانان معاصر – است. این مقاله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، به تبیین و نقد دیدگاه‌ فریدمن دربارۀ «مسئولیت اجتماعی سازمان» اختصاص یافته است. در این راستا و برای فهم دقیق دیدگاه فریدمن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، با استفاده از روش توصیفی و با استناد به مصاحبه‌ مجله نیویورک تایمز با او – به تبیین و تحلیل نقطه نظرات او در این باره پرداخته شده و در ادامه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، و در مقام نقد – با بهره‌گیری از روش تفسیری۔انتقادی و با رویکردی کارکردگرایانه و نه مبنا‌گرایانه – این نتیجه حاصل شده است که جدا از نقدهای وارد بر مبانی لیبرالیستی فریدمن و نقدهایی که بر بعضی انگیزه‌خوانی‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، خَلط مبحث‌ها و سوگیری‌های او می‌توان وارد کرد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، تأکیدات او بر حذف نظارت‌های بیرونی و آمرانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، تا اندازه‌ای قابل فهم و از نظر اخلاقی قابل تأیید است‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، ولی اصرار او بر حذف کلی این نظارت‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، به توقع خودْ‌نظارتی یا نظارت درونی سازمان‌ها بر خود‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، ‌غیر واقع‌بینانه است.

اخلاق نیکوماخوس ارسطو

در جستجوی نیکبختی

با آن‌که بیش از دوهزارسال از تاریخ تألیف اخلاق نیکوماخوس گذشته است، هنوز هم متفکرانی که درباره اخلاق می‌اندیشند و در فلسفه اخلاق چیزی می‌نویسند، خود را بی‌نیاز از مراجعه به آن نمی‌بینند. اخلاق نیکوماخوس نخستین کتاب منظم و منسجمی است که در تشریح فلسفه اخلاق نوشته شده است. تأثیر اخلاق نیکوماخوس را در نوشته‌های اسلامی، هر جا که سخن از فضیلت همچون حد وسط میان افراط و تفریط به میان می‌آید، به روشنی می‌توان دید.

فضیلت ساده زیستی

ساده‌زیستی فضیلتی جهانی و تاریخی

ساده‌زیستی به معنای سختی دادن به خود، رنج دادن به خود و خویشتن را از نعمت‌ها بی‌بهره کردن نیست؛ اتفاقا برعکس، منطق ساده‌زیستی، منطق استفاده و بهره‌مندی دقیق و کافی از زندگی است و در واقع ساده‌زیستی یکی از ابزارهایی است که ما بتوانیم عمیق‌تر، دقیق‌تر و جامع‌تر از زندگی خود لذت ببریم. بنابراین ساده‌زیستی به‏‌معنای رنج کشیدن و محروم کردن خویشتن و روزه‌داری مدام و مانند آن‎ها نیست، بلکه اگر می‌خواهیم ساده‌زیست باشیم، باید به منابع زندگی و امکاناتی که در اختیار داریم نگاه درستی داشته باشیم و از آن‌ها درست استفاده کنیم.

استنباط حکم اخلاقی از متون دینی و ادله لفظی،محمد عالم زاده نوری

بعد از خواندن هر روایت اخلاقی از خودتان بپرسید: واقعا؟!

بی‌تردید کشف مقصود متکلم از کلام و دریافت معنای آن تابع تابع قوانین و قواعدی است که عالمان حوزوی علاوه بر ادبیات عربی و منطق، در دانش اصول فقه به خصوص در مباحث الفاظ بدان پرداخته‌اند. در دنیای غرب نیز دانش هرمنوتیک به تفسیر متن اهتمام نشان داده و تلاش کرده‌ است تا کشف معنای متن را قاعده‌مند سازد. این کتاب درصدد بیان برخی چالش‌های استفاده از متون دینی در کشف گزاره اخلاقی است و توجه مخاطب را به دشواری استنباط احکام اخلاقی و لزوم روشمندی آن جلب می‌کند.

آیا دین به زندگی ما معنا می‌دهد؟

معنای زندگی در دو قرن و نیم اخیر برای طیف گسترده‌ای از انسان‌ها در مغرب‌زمین به یک مسأله تبدیل شده است. ارائه‌ نظریه‌ای درخور و قابل دفاع درباره معنای زندگی، از دغدغه‌های اساسی فیلسوفان تحلیلی در چند دهه اخیر بوده است. کتاب حاضر ضمن توضیح کوشش‌های این فیلسوفان در این زمینه، به رویکردها و نظریه‌های معنای زندگی پرداخته است و در نقد و بررسی آن‌ها نیز از دیدگاه‌های فیلسوفان و متکلمان مسلمان بهره برده شده است.

کتاب اخلاق دین شناسی

ابوالقاسم فنایی: مقلّدان حق ندارند به فتاوای غیراخلاقی عمل کنند

بسیاری از نقدهایی که در جهان مدرن به فقه سنتی وارد می‌شود و نیز دفاعی که هواداران فقه سنتی در برابر این نقدها مطرح می‌کنند، سرشتی فلسفی دارند و به فلسفه فقه مربوطند، نه به فقه. در نتیجه حل شایسته مسائل فقهی‌ای که در اثر ظهور و گسترش مدرنیته و ورود آن به جوامع اسلامی پدید آمده است، در گرو تنقیح و بازنگری مبانی فقه و فلسفه فقه است. خوشبختانه ضرورت پرداختن به فلسفه فقه به عنوان شاخه‌ای از فلسفه که با روش مألوف و مقبول در فلسفه به بررسی مبانی فقه می‌پردازد، اندک‌اندک در میان نخبگان حوزوی و دانشگاهی به رسمیت شناخته می‌شود. این کتاب گامی مقدماتی در این راه دشوار و ناپیموده است.

کتاب استنباط حکم اخلاقی از سیره و عمل معصوم

دشواری‌های معصومانه‌زیستن

آگاهی از رفتار معصوم و بررسی آن، دو فایده دارد؛ بهره نظری و عملی. بهره نظری آن در کشف خوبی‌ و بدی عمل است؛ یعنی ملاحظه رفتار معصوم، معرفت ما را به نیک و بد رفتارها می‌افزاید، قدرت تشخیص ما را افزایش می‌دهد و ما را با حسن و قبح عمل آشنا می‌سازد. بهره عملی هم در اقتدا و تأسی بدان آشکار می‌شود. ملاحظه عمل معصوم ما را به عمل تشویق می‌کند، انگیزه ما را می‌افزاید و الگوی کارآمدی در زندگی فردی و جمعی ما می‌گردد، اما استناد به سیره معصومین کاری به غایت سخت و دشوار است. محمدعالم‌زاده نوری در این کتاب کوشیده است تا شرایطی را که می‌توان با آن به فعل معصوم تمسک ورزید، تبیین کند.

انسانیت؛ تاریخ اخلاقی قرن بیستم، جاناتان گلاور

صد سال رسوایی

تاریخی که گلاور ارائه می‌دهد واقعا هولناک است، ولی به دلیل معنایی که سعی می‌کند به آن ببخشد جذاب و آموزنده نیز هست. بررسی تاریخی نگران‌کننده گلاور نشان می‌دهد که چگونه انسانیت‌زدایی فردی و جمعی از دیگران، فاصله‌گیری کافی از دیگران برای ندیدن رنج و محنت‌شان، تقسیم مسئولیت اعمال در میان جمعی بزرگ، و عقلانی‌سازی فایده‌گرایانه و آرمانشهری می‌تواند هویت اخلاقی را بفرساید. انسانیت: تاریخ اخلاقی قرن بیستم کتابی شگفت‌انگیز، نافذ و تأثیرگذار است که با واقعیت‌های نامطبوع تاریخی روبه‌رو می‌شود و درباره این‌که از دست انسان‌هایی که به این مسائل می‌اندیشند، چه بر می‌آید، پیشنهاداتی ارائه می‌دهد.

کتاب دین و اخلاق

دشواری عشق‌ورزیدن

کتاب «دین و اخلاق» برخلاف عنوان کلی‌اش، به موضوعاتی جزئی و ملموس پرداخته است. شماری از فیلسوفان برجسته، مسائلی را که در اخبار یا زندگی روزمره با آن‌ها مواجه می‌شویم، از منظری فلسفی بررسی کرده‌اند. مسأله فلسطین و اسرائیل، گیاه‌خواری، بازار آزاد، از خودگذشتگی و بچه‌دار‌شدن نمونه‌هایی از این مسائل هستند. این یادداشت‌ها توسط سایمون کریچلی، پاول بوغوسیان، پیتر سینگر و فیلسوفانی دیگر بر اساس مسائل روز، طی سال‌های 2010 تا 2014 برای وب‌سایت نیویورک‎‌تایمز نوشته شده‌اند.

Moral outrage

اگر خشم اخلاقی آتش است، آیا می‌شود اینترنت را نفت دانست؟

نمی‌شود در برابر بعضی رفتارها سکوت کرد. انسانیت ما نمی‌پذیرد که از اتفاقی ناگوار و غیراخلاقی باخبر شویم، اما خشمگین نشویم. به این خشمِ برآمده از مشاهدۀ بدرفتاری‌ها خشم اخلاقی می‌گویند، خصیصه‌ای که همیشۀ تاریخ در جوامع انسانی وجود داشته است، اما ظهور شبکه‌های اجتماعی ماهیت و ابعاد این خشم را از بنیاد دگرگون کرده است. مالی کراکت، در این مقاله، جوانب گوناگون این تغییر را با تکیه بر تحقیقات جدید تشریح می‌کند.