پرش لینک ها

اساتید

تبیین فضیلت از دیدگاه مک اینتایر

السدیر مک‌اینتایر (ت. ۱۹۲۹) فیلسوف اخلاق معاصر که بواسطه انتقاداتش بر مدرنیسم به عنوان فیلسوف سیاست نیز شناخته شده است. وی خواستار احیاء اخلاق فضیلت‌مدار ارسطویی گردیده، خود به دلایلی تقریر دینی اخلاق فضیلت آکوئیناس را برگزید.
مک‌اینتایر در کتاب “در جستجوی فضیلت” پس از بررسی تاریخی فضایل اخلاقی در دوره یونان هومری و بعد از آن، سرانجام شرحی از ماهیت فضیلت ارائه می‌کند که به نظر او متقن‌تر از دیگر شروح تا زمان وی می‌باشد. در نوشتار حاضر پس از بررسی اجمالی اخلاق فضیلت‌مدار و تقریر مورد تایید مک‌اینتایر به تبیین ماهیت فضیلت از نظر وی می‌پردازیم. فضیلت نزد مک‌اینتایر دارای ماهیت مرکبی است که طی سه مرحله، می‌توان به نفسیر مناسبی از آن دست یافت.

ماهیت اخلاق کاربردی

اخلاق کاربردی ماهیت، روش‌ها و چالش‌ها

اخلاق کاربردی شاخه‌ای از اخلاق هنجاری است که به واسطه تمرکز بر جزييات، از دو شاخه فرااخلاق و نظريه‌های هنجاری متمايز می‌گردد. درباره ماهيت، محتوا و شيوه‌های استدلال آن، اتفاق‌نظر وجود ندارد. ارزيابی عملکردها، حل مشکلات يا شناسايی هنجارها و کدهای اخلاقی، به کمک محتوای درونی يا برونی و با استفاده از شيوه‌های بالا- پايين يا بالعکس، از جمله مسائل نزاع برانگيز در اين شاخه علمی است. در اين نوشتار، پس از تحليل و ارزيابی رويکردهای مختلف درباره ماهيت، محتوا و روش‌های اخلاق کاربردی و ذکر چند مورد از چالش‌های مطرح، در نهايت پيشنهادهايی برای پايان بخشيدن به اين نزاع‌ها ارايه شده است.

اخلاق فضیلت و تصمیم‌گیری اخلاق در پزشکی

اخلاق فضیلت دیدگاهی فاعل‌محور است که به‌جای پرداختن به عمل صواب و خطا، به شخصیت خوب و بد می پردازد و بر فضایل و منش اخلاقی فاعل استوار است، از این رو با حرفه‌ی پزشکی قرابت بسیار دارد. چرا که این حرفه بسیار متأثر از رابطه‌ی پزشک و بیمار است، و وجود یک منش اخلاقی در پزشک، تأثیر بسیار مثبتی بر این رابطه دارد. در عین حال، این مسأله در مباحث اخلاق کاربردی و از جمله اخلاق پزشکی مطرح است که نظریه‌ی اخلاقی باید با گفتن این‌که «چه باید انجام دهیم؟» معیاری برای تصمیم‌گیری اخلاقی ارائه دهد، چیزی که به نظر برخی فیلسوفان، با مبانی اخلاق فضیلت ناسازگار است. ادعای این مقاله آن است که اخلاق فضیلت می‌تواند با تمسک به فاعل فضیلت‌مند و تأکید بر فضایل، قواعد و دستورالعمل‌هایی ارائه دهد که به تصمیم‌گیری در معماهای دشوار پزشکی کمک کند. این ادعا با ارائه‌ی نمونه‌هایی درباره‌ی سقط جنین و فروش کلیه برای پیوند عینیت می‌یابد. از مهم‌ترین مزایای اخلاق فضیلت، سیاق‌محوری و توجه به واقعیات مرتبط، اهمیت عواطف و انگیزه‌های احتمالی افراد درگیر، و بالاخره الگومحوری با ابتناء بر حساسیت و حکمت عملی فاعل فضیلت‌مند است که سبب می‌شود این نظریه در حل مسائل اخلاق پزشکی، جایگاه بهتری نسبت به سایر رویکردها داشته‌باشد.

تصویری از زندگی آرمانی در اندیشه رابرت م. آدامز

آدامز متفکری مسیحی است که سعی دارد به شیوه‌ای فلسفی، چارچوبی دینی برای اخلاق ارائه کند که به دلیل عدم ابتناء بر باورهای دین خاصی، با صور گوناگون اخلاق دینی سازگار باشد. در این چارچوب، الزامات اخلاقی بر مبنای باور به خداوند، که اصل مشترک

خاص گرایی و معرفت شناسی اخلاقی

این مقاله، معرفت شناسی اخلاقی را بر اساس رویکرد خاص گرایی بررسی می کند. خاص گرایان، نزاع عام گرایی و خاص گرایی را عمدتا در حوزه وجود شناسی ادله اخلاقی می دانند، اما منتقدان، به دلیل ارتباط وجود شناسی و معرفت شناسی، این انحصار در

عقلانیت اخلاق

با آن که قرن ها از داروي سقراط درباره عقل و اخلاق مي گذرد، اما هنوز پرسش از «عقلانيت اخلاق» از مهم ترين مسايلي است که ذهن فيلسوفان را به خود مشغول داشته است. قضاوت درباره عقلاني بودن يا نبودن گزينش و توجيه باورها، و

رشد اخلاقی؛ اصول و روش‌های آن از منظر افلاطون

این مقاله دیدگاه افلاطون را درباره رشد اخلاقی تحلیل و بررسی می‌کند. اگرچه نخستین تحقیق علمی درباره رشد اخلاقی و پیوند آن با رشد عقلانی را روان‌شناسان دوران معاصر انجام دادند، اما به گواهی تاریخ، مفهوم رشد اخلاقی و ارتباط آن با رشد عقلانی را

عدالت

از عدالت فردی تا عدالت اجتماعی

عدالت چیست؟ آیا یک فضیلت است؟ در این صورت آیا فضیلتی فردی است یا اجتماعی؟ و با فرض ارزشمند بودن، آیا ارزش آن ذاتی است یا ابزاری؟ چگونه می‌توان همه افعالی را که عادلانه می‌خوانیم توجیه کرد؟

محبت فضیلت برتر آکوئیناس

محبت، فضیلت برتر در اندیشه اخلاقی توماس آکوئیناس

محبّت و دوستی در فلسفه اخلاق، از مهمترین فضایل محسوب می‌شود. ارسطو دوستی را مکمل فضایل می‌داند و فیلسوفان مسلمان و مسیحی، مثل ابن مسکویه و توماس آکوئیناس محبت و دوستی را مهم‌ترین فضیلت تلقی می‌کنند. آکوئیناس آن را برترین فضیلت دینی می‌داند و ابن مسکویه معتقد است با وجود محبّت، از عدالت بی‌نیاز می‌شویم. این مقاله به تحلیل و بررسی محبت به عنوان فضیت برتر در اندیشه اخلاقی توماس آکوئیناس می‌پردازد. آکوئیناس در حالی که در تبیین نظریه فضیلت خود، از جمله در تبیین دوستی و دیگر فضایل، از ارسطو بسیار الهام گرفته است، سعی می‌کند دیدگاه خود را به کمک ایده‌ها و آموزه‌های دینی مسیحیت تکمیل و تصحیح کند. طرح فضایل موهوبی و دینی در کنار فضایل اساسی ارسطویی از این جمله است. ایمان، امید و محبت، سه فضیلت دینی‌اند که برگرفته از آموزه‌های خاص مسیحیت می‌باشند و تنها عامل تحقق آنها، به گفته آکوئیناس، افاضه و اراده الهی است. وی محبّت را برترین فضیلت دینی و مبنای همه ی فضایل می‌داند. در مقاله حاضر، پس از تصویر فضیلت از دیدگاه اخلاقی توماس و بیان اقسام آن، نقش، معنا و ماهیت فضایل دینی مورد بررسی قرار می‌گیرد. سپس به تبیین مفهوم، جایگاه و رابطه محبت با دیگر فضایل، و دلیل برتری آن پرداخته می‌شود و در نهایت، بر این تأکید می‌شود که از دیدگاه آکوئیناس همه فضایل از طریق محبت به خداوند است که معنا و مفهوم پیدا می‌کنند.

زهرا خزاعی

اخلاق فضیلت؛ بیانی نو، شالوده‌ای کهن

خانم دکتر زهرا خزاعی یکی از مهم‌ترین پژوهشگران اخلاق فضیلت در ایران، صاحب دو کتاب با نام‌های «اخلاق فضیلت» و «معرفت‌شناسی فضیلت» هستند و هم اکنون عضو هیئت علمی دانشگاه قم می‌باشند. ایشان در بیست و ششمین کارگاه فلسفه اخلاق با عنوان “اخلاق فضیلت، بیانی نو، شالوده‌ای کهن” که به همت خانه اخلاق پژوهان جوان برگزار شد به این پرسش پرداختند که اگر قرار باشد فضیلت در دو حوزه اخلاق و معرفت‌شناسی مبنا باشد به چه معناست و چه حوزه‌هایی را شامل می‌شود؟

کامل بودن، خودبسندگی و رجحان‌پذیری سه ویژگی صوری سعادتند

از کتاب اخلاق نیکوماخوس ترجمه‌های متعددی وجود دارد و در هر ترجمه نکاتی را لحاظ می‌کنند که معتقدند در ترجمه قبلی لحاظ نشده است. در این سلسله جلسات ترجمه ترنس اروین (Terence Irwin) را برگزیده‌ایم. از آنجا که در خصوص تک‌تک جمله‌های ارسطو بحث و تفسیرهای مختلفی شده است، خوانش این متن و تأمل درباره آن اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد. یکی از بهترین ترجمه‌های این اثر به زبان فارسی از آقای محمدحسن لطفی است. آنچه پیش روی شماست جلسه نهم از سلسله جلسات متن‌خوانی کتاب اخلاق نیکوماخوس ارسطو است که به همت استاد بزرگوار، دکتر محسن جوادی در خانه اخلاق‌پژوهان جوان برگزار می‌شود.

مفهوم خوبی نه اشتراک معنوی است نه اشتراک لفظی بلکه آنالوژی است

از کتاب اخلاق نیکوماخوس ترجمه‌های متعددی وجود دارد و در هر ترجمه نکاتی را لحاظ می‌کنند که معتقدند در ترجمه قبلی لحاظ نشده است. در این سلسله جلسات ترجمه ترنس اروین (Terence Irwin) را برگزیده‌ایم. از آنجا که در خصوص تک‌تک جمله‌های ارسطو بحث و تفسیرهای مختلفی شده است، خوانش این متن و تأمل درباره آن اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد. یکی از بهترین ترجمه‌های این اثر به زبان فارسی از آقای محمدحسن لطفی است.
آنچه پیش روی شماست جلسه هشتم از سلسله جلسات متن‌خوانی کتاب اخلاق نیکوماخوس ارسطو است که به همت استاد بزرگوار، دکتر محسن جوادی در خانه اخلاق‌پژوهان جوان برگزار می‌شود.