هجدهمین جلسه از سلسله جلسات خانه اخلاق پژوهان جوان در تاریخ یکشنبه ۲۰ دی ماه برگزار شد. در این جلسه دکتر علی متولی‌زاده اردکانی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه ملی ژنتیک در این باب سخن گفتند که «آیا مطالعات ژنتیک به اخلاقی‌تر شدن ما کمک خواهد کرد؟» پیش از آن نیز گزارشی از کتاب نقش ژن‌ها در شکل‌گیری شخصیت، نوشته دین هیمر و پیتر کوپلند (ترجمه علی متولی زاده اردکانی) توسط محمدصادق روحانی ارائه شد.

با پیشرفت‌های عظیمی که طی یک دهه گذشته در حوزه تکنولوژی‌های نوین ژنتیک رخ داده است، مراکز علمی و پژوهشی متعددی در سطح جهان به بررسی تبعات استفاده از تکنولوژی‌های نوین ژنتیک در علوم انسانی پرداخته‌اند. در این مدت اثرات کشفیات جدید ژنتیک و استفاده از تکنولوژی‌های وابسته منتهی به ارتقا سلامت و درمان بعضی از بیماری‌های مهم در انسان‌ها شده است ولی هم زمان باعث چالش‌های اخلاقی و فلسفی از جمله در حوزه‌های: استفاده از تکنولوژی‌های نوین در تولید مثل، دستکاری ژنتیک، انتخاب جنس جنین، محرمانگی، حریم خصوصی،تبعیض ژنتیک، عدالت، جبر و اختیار و ماهیت انسان شده است. معرفت‌شناسی نوین بر اساس دانش ژنتیک که بنیان حیات و موجودات زیستی بر روی کره زمین را شامل می‌شود به طور جدی مورد بررسی و نقد قرار گرفته است. انتظار می‌رود که با اطلاعات جدید به دست آمده از پروژه ژنوم انسان که ارتباط بین انسان و دیگر گونه‌های زیستی را کاملاً آشکار ساخته است، در آینده‌ای نزدیک باعث تحولی شگرف در حوزه‌های علوم انسانی شامل: علوم دینی و معارف اسلامی، حقوق، فقه، فلسفه، علوم اجتماعی، اقتصاد، مدیریت، علوم سیاسی، تاریخ، جغرافیا، باستان‌شناسی، روان‌شناسی، علوم تربیتی، مطالعات خانواده و زبان‌شناسی در جوامع انسانی خواهد شد. این به دلیل شناختی نوین از جایگاه انسان به عنوان موجودی زیستی در طبیعت و توانمندی عوامل ژنتیک در توصیف فعل و انفعال های زیستی‌ـ‌رفتاری انسان و بسیاری از انگیزه‌ها و رفتارهای انسانی در جوامع بشری می‌باشد. چگونگی ارتباط عوامل مادی و غیر مادی در حوزه رفتاری (شامل فکر) انسان از اساسی‌ترین چالش های موجود در حوزه معرفت‌شناسی انسان در عصر حاضر می‌باشد.

فاطمه شریفیان
فاطمه شریفیان

دانش‌آموخته فلسفه در مقطع کارشناسی از دانشگاه مفید قم. دانش‌آموخته فلسفه اخلاق در مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه قم