پاتریشیا چرچلند یک فیلسوف عصبشناس (neurophilosopher) است؛ رویکردی جالب و نوین را در پیش گرفته تا علوم مغز، سؤالات فلسفی سنتی، و تأثیر و تأثرات این دو بر یکدیگر را مطالعه کند؛ اما پس از همه این سالها، او درگیر یک سؤال به خصوص است: نوع بشر چطور احساس همدلی و سایر شهودهای اخلاقی را محقق میکند؟ منشأ آن ندای خفیفی که دائماً میشنویم و آن را وجدان مینامیم، چیست؟
نظریهی تامین امیال دو ادعای اصلی دارد: نخست اینکه شرط لازم برای داشتن یک زندگی خوب برآورده شدن امیال است و دوم اینکه برآوردهشدن امیال شرط کافی برخورداری از یک زندگی خوب نیز است. برای نقضاین تئوری باید به این دو ادعا خدشه وارد کرد. ادعای اول با پیداکردن زندگی خوبی که تامین امیال در آن لازم نیست نقض میشود و ادعای دوم با یافتن زندگیای که در آن تامین امیال شده اما خوب نیست. نویسنده در این بخش با آوردن چندمثال این دو ادعا را نقض میکند. در جلسه پیش رو که دهمین جلسه حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق است، در مورد نظریه تأمین امیال صحبت میشود.
کتاب Living Ethics: An Introduction with Readings اثر «راس شفرلاندو» کتاب جدیدی است که در سال 2018 به چاب رسیده است. این کتاب مشتمل بر دو بخش است؛ بخش نخست آن بحث در مورد نظریههای اخلاقی است و در بخش دوم به مسائل اخلاق یا moral problems پرداخته شده است. در این دوره از حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق، آقای دکتر سید حسن اسلامی بر مبنای بخش دوم این کتاب که شامل 12 فصل است، در مورد اخلاق کاربردی بحث خواهند کرد. جلسه پیش رو که در تاریخ 26 آذر 1398 تشکیل شد، چهامین جلسه این دوره است. در جلسه گذشته استدلالی بیان شد که بنیاد اخلاق را عقل میدانست و حیوانات را فاقد عقل میدانست، بنابراین نتیجه میگرفت حیوانات شأن اخلاقی ندارند. این نگرش ماشینی به حیوانات بود. در این جلسه مقدمه اول این استدلال که بنیاد اخلاق را عقل میداند، به چالش کشیده میشود و نگرش کسانی مطرح میشود که رنج کشیدن را مبنای شأن اخلاقی میدانند. و در پایان استدلال پیتر سینگر برضد گونهپرستی مطرح میشود و بنیاد اخلاق را رفتار افراد میداند نه تعلقشان به گونهای خاص.
دربارهی نظریههای اخلاقی کتابهای زیادی وجود دارد، کتاب Living Ethics: An Introduction with Readings اثر «راس شفرلاندو» کتاب جدیدی است که در سال 2018 به چاب رسیده است. این کتاب مشتمل بر دو بخش است؛ بخش نخست آن بحث در مورد نظریههای اخلاقی است و در بخش دوم به مسائل اخلاق یا moral problems پرداخته شده است. در این دوره از حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق، آقای دکتر محسن جوادی بر مبنای بخش نخست این کتاب که شامل 11 فصل است، در مورد نظریههای اخلاقی بحث خواهند کرد. جلسه پیش رو که در تاریخ 24 آذرماه 1398 تشکیل شد، نهمین جلسه این دوره از حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق است.
اخلاق به معنای مدرن آن یکی از شاخههای اصلی فلسفه است که بخشهای گستردهای از دغدغههای انسانی را در برمی گیرد و درباره خوب و بد همه چیز سوال میکند؛ از هنجارهای انسانی و مفهوم آزادی گرفته تا پرسشهایی درباره بهمرگی و آزمایش روی حیوانات
نوشتار پیشرو گزارشی از ویژهبرنامه اخلاق معلولیت است که به همت خانه اخلاق پژوهان جوان و با محوریت کتاب «جهان معلولساز» اثر خانم نعیمه پورمحمدی برگزار شد. جلسه با معرفی و توضیح فصول کتاب توسط خانم پورمحمدی آغاز شد. سپس آقای دکتر جوادی (معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) درباره اخلاق معلولیت سخن گفتند و به این نکته اشاره کردند که همه انسانها در قبال یکدیگر مسئولیتهایی دارند، و به تبع آن افراد سالم جامعه در قبال افراد دارای معلولیت نیز دارای مسئولیتهایی هستند و این به معنای ترحم نسبت به افراد دارای معلولیت نیست. آقای نوری (مدیر دفتر فرهنگ معلولین) در مورد ظلمی که در طول تاریخ به معلولین شده است، سخن گفتند و اسلام را اولین دینی دانستند که به معلولین نگاه انسانی داشته است. در ادامه گزارشی از این نشست را میخوانید.
دربارهی نظریههای اخلاقی کتابهای زیادی وجود دارد، کتاب Living Ethics: An Introduction with Readings اثر «راس شفرلاندو» کتاب جدیدی است که در سال 2018 به چاب رسیده است. این کتاب مشتمل بر دو بخش است؛ بخش نخست آن بحث در مورد نظریههای اخلاقی است و در بخش دوم به مسائل اخلاق یا moral problems پرداخته شده است. در این دوره از حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق، آقای دکتر محسن جوادی بر مبنای بخش نخست این کتاب که شامل 11 فصل است، در مورد نظریههای اخلاقی بحث خواهند کرد. جلسه پیش رو که در تاریخ 16 آذرماه 1398 تشکیل شد، هشتمین جلسه این دوره از حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق است.
کتاب Living Ethics: An Introduction with Readings اثر «راس شفرلاندو» کتاب جدیدی است که در سال 2018 به چاب رسیده است. این کتاب مشتمل بر دو بخش است؛ بخش نخست آن بحث در مورد نظریههای اخلاقی است و در بخش دوم به مسائل اخلاق یا moral problems پرداخته شده است. در این دوره از حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق، آقای دکتر سید حسن اسلامی بر مبنای بخش دوم این کتاب که شامل 12 فصل است، در مورد اخلاق کاربردی بحث خواهند کرد. جلسه پیش رو که در تاریخ 12 آذر 1398 تشکیل شد، سومین جلسه این دوره از حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق است. در این جلسه آقای دکتر اسلامی وارد مباحث مربوط به اخلاق حیوانات شدند و مقدماتی در مورد این بحث مطرح کردند. در بخش دوم جلسه خانم دکتر پورمحمدی به مناسبت روز جهانی معلولین و تألیف کتابشان (با عنوان «ژن بد») در مورد سقط جنین دارای معلولیت سخن گفتند و نظر مخالفان و موافقان این نوع سقط جنین گزینیشی را بیان کردند.
دربارهی نظریههای اخلاقی کتابهای زیادی وجود دارد، کتاب Living Ethics: An Introduction with Readings اثر «راس شفرلاندو» کتاب جدیدی است که در سال 2018 به چاب رسیده است. این کتاب مشتمل بر دو بخش است؛ بخش نخست آن بحث در مورد نظریههای اخلاقی است و در بخش دوم به مسائل اخلاق یا moral problems پرداخته شده است. در این دوره از حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق، آقای دکتر محسن جوادی بر مبنای بخش نخست این کتاب که شامل 11 فصل است، در مورد نظریههای اخلاقی بحث خواهند کرد. جلسه پیش رو که در تاریخ 9 آذرماه 1398 تشکیل شد، هفتمین جلسه این دوره از حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق است.
کتاب Living Ethics: An Introduction with Readings اثر «راس شفرلاندو» کتاب جدیدی است که در سال 2018 به چاب رسیده است. این کتاب مشتمل بر دو بخش است؛ بخش نخست آن بحث در مورد نظریههای اخلاقی است و در بخش دوم به مسائل اخلاق یا moral problems پرداخته شده است. در این دوره از حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق، آقای دکتر سید حسن اسلامی بر مبنای بخش دوم این کتاب که شامل 12 فصل است، در مورد اخلاق کاربردی بحث خواهند کرد. جلسه پیش رو که در تاریخ 5 آذر 1398 تشکیل شد، دومین جلسه این دوره از حلقه مطالعاتی فلسفه اخلاق است.
«پرداختن به مسالهی کیفرهای ترذیلی سابقهای چندصدساله در دنیا دارد. هر چند این مساله در مغربزمین عمدتا با حذفشدن اینگونه کیفرها از رژیم حقوقیشان رفع و رجوع شدهاست اما مباحث اخلاق کیفری حتی در این مجامع نیز زنده هستند، چرا که کماکان در بعضی از کشورها – به خصوص در رژیم حقوقی اسلام و ایران – از اینگونه کیفرها استفاده میشود. کیفرهای ترذیلی، کیفرهایی هستند که علاوه بر خصوصیت رنجآور بودن، ویژگی تحقیرکردن مجرم نیز در آنها برجسته است. مصداقهای برجستهی کیفرهای ترذیلی که مورد اتفاق صاحبنظران هستند، عبارتند از: شلاق، قطع عضو و سنگسار.» در هشتمین نشست نقد کتاب خانه اخلاق پژوهان جوان، کتاب «کیفرهای ترذیلی؛ بررسی اخلاقی مجازاتهای بدنی» معرفی و نقد گردید. این جلسه با حضور آقای اسماعیل بیوکافی (نویسنده کتاب) و آقای احمد دیلمی (ناقد)، در تاریخ 4 آذرماه 98 برگزار شد.
ما از اخلاق چه انتظاری داریم؟ این سوال شاید تاحدودی برای عموم مردم و یا متخصصان این رشته قابل پاسخ باشد؛ اینکه خوب بودن را به ما بیاموزد و در تنظیم روابط فردی ما با یکدیگر راهنمایی کند. اما اینکه “ما از حاکمیت نسبت به اخلاق چه انتظاری داریم؟” سوال دشوارتر و پیچیده تری است. برای درک این پیچیدگی، مثال شایع این روزها یعنی همجنسخواهی و قوانین مرتبط با آن را در نظر بیاورید؛ آیا دولت مجاز است آن را به رسمیت بشناسد و نسبت به آن قانونگذاری و ترویج انجام دهد؟ اگر آری، پس تکلیف باورهای فردی مخالفان همجنسخواهی که آن نیز یک امر اخلاقی است چه میشود؟
یا مساله سقط جنین را که نگاه کنید، کار کمی دشوارتر است؛ و در جامعه ما به خاطر ملاحظات و آراء فقهی این پیچیدگی افزایش نیز مییابد. اینکه مادر اخلاقا چه تصمیمی درباره ادامه بارداری خود بگیرد یک منظر است، اما سختتر از آن، این است که دولتها و قانونگذاران چگونه با این موارد برخورد میکنند.