
آزادی وجدان چیست؟
به گمان من وجدان صفتی انسانی است، صفتی آنقدر گسترده که بتوان آن را ممیزۀ بشر دانست، صفتی که ریشه در فرهنگ ندارد اما لاجرم از آن متأثر است. حس گناه و شرم، و وحشت از ارتکاب و متحملشدن آنها، آشکارا به وجدان مرتبط است: وجدان به آنها مشروعیت میدهد
