عقل

  • آخوند خراسانی و همبستگی عقل و شرع

    اشاره: بحث از سرشت خوبی و بدی و عقلی یا شرعی بودن آن بحثی اخلاقی است. اما به دلایلی (که اینجا مجال طرح آن‌ها نیست) این بحث در جهان اسلام در علم کلام و سپس در علم اصول بسط یافته و جاگیر شده است. در این مقاله کوشیده‌ام سرشت این مسئله و پرسش‌های اصلی ناظر به حسن و قبح را بکاوم و دیدگاه آخوند... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۴۵ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۹/۲۳ | بازدید: ۱,۶۹۱
  • ارسطو، هيوم و اخلاق فضيلت

    چکیده: به نظر مي رسد كه اختلاف مياني ارسطو و هيوم، امكان وحدت اين دو متفكر را در اعتقاد به نظريه اخلاقي واحدي به حداقل برساند. تجربه گرايي هيوم و عقل گرايي ارسطو پيامد هاي معرفت شناختي چندي را در حوزه اخلاق به دنبال دارد. جايگاه و تعريف فضيلت و سعادت و تكيه بر نقش معرفت شناسانه حكمت عملي در... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۶۶ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۹/۰۳ | بازدید: ۱,۹۶۹
  • در خانه اخلاق پژوهان جوان برگزار شد؛

    جلسه سوم متن خوانی اخلاق ارسطو

      ارسطو حدود ۴۰۰ سال قبل از میلاد مسیح می‌زیست و سه اثر مهم در زمینه اخلاق دارد که عبارت‌اند از: اخلاق نیکوماخوس یا اتیکا نیکوماخیا (EN)، اخلاق ادوموس یا اتیکا ادوموس (EE) و اخلاق کبیر یا مگنا مورالیا (MM). اولین نسخه‌ای که از اخلاق نیکوماخوس در دسترس است نسخه‌ای است که آندرونیکوس، با حدود... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۱۳۷ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۴/۱۳ | بازدید: ۲,۸۹۷
  • لورن دیویس در گفتگو با جاشوا گرین؛

    آیا احساسات و اخلاق قابل جمع هستند؟

    زندگی روزانۀ ما آکنده از تصمیمات اخلاقی است. برخی از این تصمیمات چنان خودکار گرفته می‌شوند که در شناسایی آن‌ها ناکام می‌مانیم (مانند بازنگاه‌داشتن دربِ ورودی برای عبور خانمی با کالسکۀ کودک و یا مقاومت در برابر کسی که سعی می‌کند با فشار آرنج در صف فروشگاه جلو بیفتد). البته برخی از تصمیمات، مانند... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۶۸ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۳/۱۸ | بازدید: ۳,۶۸۶
  • نقش دین در خشونت (۱)

    درآمد: در این سلسله از مقالات به بررسی نقش دین در خشونت خواهم پرداخت. تا آنجا که من می دانم، کسانی که بر این باورند که دین در پیدایش خشونت در روابط انسان ها و جامعه ی انسانی نقش دارند از دو راه متفاوت به سود این بارو استدلال می کنند. بیایید این دو استدلال را به ترتیب (۱) «استدلال مبتنی بر تاریخ... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۱۶۴ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۵ | بازدید: ۲,۴۶۵
  • معنویت قدسی (۱۰)

    رابطه عقل و وحی (۴)

    درآمد: در نشست های گذشته مقداری درباره ی تعارض عقل و وحی گفتگو کردیم، و در این رابطه دیدگاه اخباریان و اصولیان را بررسی و نقد کردیم. چنانکه دیدیم این دو دیدگاه، علی رغم تفاوت های ظاهری ای که به لحاظ تئوریک دارند، عملا به تعطیل عقل در برابر معنای ظاهری متون دینی منتهی می شوند. نکته ی مهمی که... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۱۶۲ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۵ | بازدید: ۲,۲۶۸
  • معنویت قدسی (۹)

    رابطه عقل و وحی (۳)

    درآمد: در درس گفتار هفتم و هشتم درباره ی انواع روابط محتمل میان عقل و وحی، تعارض عقل و وحی و راه حل این تعارض از نظر اخباریان و اصولیان سخن گفتیم، و راه حل آنان را بررسی و نقد کردیم. چنانکه دیدیم این دو دیدگاه، علی رغم تفاوت های ظاهری ای که ب لاظ تئوریک دارند، عملا به تعطیل عقل در قلمرو دین یا... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۱۴۶ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۵ | بازدید: ۲,۲۴۴
  • معنویت قدسی (۸)

    رابطه عقل و وحی (۲)

    درآمد: بحث ما در باب رابطه ی عقل و وحی بود. چنانکه دیدیم، بین عقل و وحی دو نوع رابطه می توان تصور کرد: یکی «تلائم»/ «توافق» و دیگری «تعارض»/ «ناسازگاری». توافق هم دو نوع دارد: یکی «حداقلی» و دیگری «حداکثری». توافق حداقلی در سه حالت رخ می دهد، اما توافق حداکثری یک حالت بیشتر ندارد، و آن در جایی... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۱۳۹ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۵ | بازدید: ۲,۳۰۸
  • معنویت قدسی (۷)

    رابطه عقل و وحی (۱)

    اشاره: رابطه ی عقل و وحی یکی از مباحث بسیار مهمی است که ردپای آن را در همهی  سنت های دینی می توان پی گیری کرد. تبیین این رابطه یکی از دغدغه های اساسی همه ی عالمان دینی در طول تاریخ بوده است. در واقع بدون داشتن و مفروض گرفتن نظریه ای در این مورد هیچ گامی در قلمرو معرفت دینی نمی توان برداشت.... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۱۲۶ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۵ | بازدید: ۲,۵۴۸
  • معنویت قدسی (۵)

    نقد عقل پرستی و علم پرستی

    چکیده: در این درس گفتار در مورد دو خطای ویرانگر در باب عقلانیت نظری بحث خواهیم کرد. این دو خطا به بحث اصلی ما در باب نسبت معنویت و عقلانیت کاملا مربوطند. این دو خطا را به ترتیب «عقل پرستی» و «علم پرستی» می نامیم. «عقل پرستی» با «عقل گرایی» فرق دارد، همانگونه که «علم پرستی» با «علم گرایی» فرق... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۱۵۶ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۴ | بازدید: ۲,۷۹۱
  • چیستی وهم، نسبت آن با عقل و نقش آن در اخلاق و عرفان نزد ملاصدرا

    چکیده: واهمه در میان قوای نفس قوه ای مهم است که علاوه بر جایگاه مهمی که در نفس شناسی دارد در سایر حوزه های پژوهشی مانند معرفت شناسی، اخلاق و عرفان نیز نقش آفرینی می کند. واهمه در نسبت با عقل دو جنبة مطیع و سرکش دارد. از یک سو در درک معانی جزئی به عقل خدمت می کند و از سوی دیگر، سبب خطای ذهن در... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۹۸ | موضوع: متفرقه | ۹۴/۱۲/۲۷ | بازدید: ۱,۶۸۹