ابوالقاسم فنایی

ابوالقاسم فنایی

جناب دکتر فنایی دانش‌آموخته درس خارج فقه در حوزه علمیه قم، کارشناسی ارشد رشتهٔ الهیات و معارف اسلامی از دانشگاه قم و کارشناسی ارشد و دکترا در فلسفه اخلاق از دانشگاه شفیلد است. او دوره کارشناسی ارشد را با نگارش پایان‌نامه‌ای تحت عنوان «فلسفه اخلاق در قرن بیستم اثر مری وارنوک» به راهنمایی احمد احمدی و مشاوره مصطفی ملکیان به پایان برد. او در سال ۲۰۰۳ از رساله دکتری خود درباره معرفت‌شناسی اخلاقی به راهنمایی رابرت استرن و ریچارد جویس دفاع کرد.

  • اخلاق دشمنی

    دشمن داشتن و دشمنی ورزیدن با دشمنان یکی از واقعیات تلخ و ناخوشایند زندگی انسانی است. از قدیسان که بگذریم، انتظار اینکه آدمیان به یک چشم به دوست و دشمن خود بنگرند و با هر دو به یک شیوه رفتار کنند، و از مقابله به مثل بپرهیزند، انتظار واقع‌بینانه‌ای نیست، یعنی چنین رفتاری از وسع متوسطان بیرون است و... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۶۰ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۳/۲۶ | بازدید: ۱,۳۷۱
  • فلسفه اخلاق اسلامی و رابطه دین و اخلاق

    اشاره: فقیهان مسلمان نوعاً بر این باورند که فقه جایگزین اخلاق است و اصولاً آمده که مسلمانان را از اخلاق بی‌نیاز کند. اما به نظرم این مشکل بیش‌تر از آن‌که از نسبت اخلاق با شریعت سرچشمه بگیرد از تلقی مسلط در فرهنگ اسلامی درباره‌ی این نسبت و به تبع آن از تلقی مسلط درباره‌ی نسبت علم اخلاق با علم فقه... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۶۷ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۴۷۱
  • در باب خلط انگیزه و انگیخته

    چکیده: آیا در مقام نقد و رد یا پذیرش یک مدعا می‌توان/باید شخصیت/انگیزه‌ی مدعی در طرح آن مدعا را در نظر گرفت یا نه؟». در پاسخ به این پرسش سه نظریه وجود دارد. (۱) نظریه‌ی اول می‌گوید: «چنین کاری همواره مغالطه است»، (۲) نظریه‌ی دوم می‌گوید: «چنین کاری هرگز مغالطه نیست»، و (۳) نظریه‌ی سوم می‌گوید: «... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۸۵ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۵۷۶
  • خدا همچون ناظر آرمانی (۲)

    اشاره: یکی از اتفاقات بسیار بد و ناخوشایندی که در فرهنگ و تمدن اسلامی افتاده است این بوده است که دو گروه از تخبگان که نفوذ اجتماعی زیادی هم داشته اند، خواسته یا ناخواسته کوشیده اند خدا را از زندگی مسلمانان بیرون و به آسمان ها تبعید کنند. گروه اول فقیهان اند و گروه دوم برخی از روشنفکران دینیِ... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۸۰ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۴۲۷
  • خدا همچون ناظر آرمانی (۱)

    درآمد: چنانکه می دانید، خداوند نام های فراوانی دارد. اما یکی از تفاوت های بسیار مهمی که نام های خداوند با نام هایی که ما آدمیان روی اشخاص یا اشیاء می گذاریم دارد این است که نام های خداوند «با مسما» ست.، در حالی که نام های ما ممکن است «با مسما» باشد و ممکن است «بی مسما» باشد. به تعبیر دیگر، نام... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۶۲ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۳۹۸
  • حسین، مکتب کرامت و عدالت (۲)

    چکیده: برای اینکه یک حادثه تاریخی درسی و پیامی برای ما در بر داشته باشد، در درجه اول ما باید بکوشیم فهم درستی از آن حادثه بدست آوریم و فهم یک حادثه نیز چیزی نیست مگر تبیین آن. ما ناگزیریم مجموعه ی اسناد و مدارک تاریخی مربوط به آن حادثه را بررسی کنیم و تبیینی از آن حادثه بدست دهیم که در مقایسه با... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۸۱ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۲۶۸
  • حسین، مکتبِ کرامت و عدالت (۱)

    چکیده: درباب حادثه ی عاشورا تحریفات زیادی رخ داده است، اما شاید مهمترین این تحریف ها، که چه بسا منشاء سایر تحریفات هم باشد، تحریفی است که در فهم این حدثه رخ داده است. این تحریف عبارت است از نظر دوختن به برگ تاریک و سیاه تاریخ کربلا و فراموش کردن برگ سبز و زرین این تاریخ. بدین ترتیب، سوال ما این... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۴۹ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۰۲۹
  • از تعبد در دین تا تعبد در فلسفه

    چکیده: در آغاز مناسب است پیشینه بحث امروز را مرور کنیم. دوست عزیزم سروش داغ پیشتر در مقاله ای با عنوان "تعبد و مدرن بودن: نقدی بر آرای مصطفی ملکیان در باب نسبت دین و مدرنیته" به نقد ملکیان پرداخته بود. صاحب این قلم در پاسخی مبسوط کوشید کژی ها و نارسایی های آن نقد را نشان دهد. سخنرانی اخیر دباغ... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۷۷ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۲۲۸
  • درباب گوهر دین و گوهر مدرنیته

    چکیده: سروش دباغ در شماره پشین فصلنامه وزین مدرسه به نقد دیدگاه مصطفی ملکیان در باب نسبت دینداری و مدرنیته پرداخته است. مکتوب حاضر می کوشد نشان دهد که آقای دباغ در فهم مراد آقای ملکیان به خطا رفته و دلایلی که به سود مدعای خود آورده، مخدوش و نامربوط اند. در آغاز می کوشم نقد دباغ را مرور کنم و سپس... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۵۹ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۱۴۲
  • اهانت, نقد, آزادی بیان و ارتداد از منظر اخلاقی (۴)

    چکیده: در بخش اول، دوم و سوم این مقاله پس از (۱) طرح بحث، موضوعات زیر را برررسی کردیم: (۲) موضوع حکم اخلاقی درباب اهانت، (۳) مطلق بودن یا مقید بودنِ اهانتی که اخلاقا نارواست، (۴) استدلال های اخلاقی به سود ناروا بودن اهانت، (۵) «ناروایی اهانت» و « حق اهانت کردن»، (۶) ناروایی اهانت و حق آزادی بیان... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۷۴ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۱۱۱
  • اهانت, نقد, آزادی بیان و ارتداد از منظر اخلاقی (۳)

    چکیده: در بخش اول و دوم این مقاله، پس از (۱) طرح بحث، پرسش های زیر را بررسی کردیم: (۲) موضوع حکم اخلاقی در باب اهانت چیست؟ (۳) آیا اهانت از نظر اخلاقی مطلقا نارواست؟ (۴) استدلال اخلاقی به سود ناروا بودن اهانت کدام اند؟ (۵) نسبت «ناروایی اهانت» و «حقِ اهانت کردن» چیست؟ (۶) نسبت «ناروایی اهانت» با... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۶۸ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۱۴۵
  • اهانت, نقد, آزادی بیان و ارتداد از منظر اخلاقی (۲)

    چکیده: در بخش اول این مقاله پس از (۱) طرح بحث، پرسش های زیر ار بررسی کردیم: (۲) موضوع حکم اخلاقی در باب اهانت چیست؟ (۳) آیا اهانت از نظر اخلاقی مطلقا نارواست؟ و (۴) استدلال های اخلاقی به سود ناروا بودن اهانت کدام اند؟ در این بخش به پرسش زیر خواهیم پرداخت: (۵) نسبت ـنارواییِ اهانت» و «حقِ اهانت... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۵۸ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۱۷۵
  • اهانت، نقد، آزادی بیان و ارتداد از منظر اخلاقی (۱)

    چکیده: این مقاله که در چهار بخش تنظیم شده است می کوشد پاره ای از ابهامات و سوء تفاهماتی را که پیرامون حکم اخلاقی اهانت و ارتداد و مجازات این دو عمل وجود دارد برطرف کند. پرسش های اصلی که در اینجا بررسی می شوند بدین قرارند: (۱) آیا اهانت اخلاقا مجاز/درست/روا است، یا ممنوع/نادرست/ناروا؟ (۲) آیا این... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۶۶ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۱۲۱
  • دینی و فرادینی در پیام عاشورا

    درآمد: مناسبت اقتضا میکند درباره ی شخصیت سرور آزادگان، امام حسین و مهم ترین حادثه ی زندگی ایشان، یعنی واقعه ی کربلا، گفتگو کنیم. هم در مورد شخصیت ایشان و هم در مورد تحلیل و تبیین واقعه ی کربلا کم سخن نگفته اند، و دوستان علاقه مند نیز کمابیش با ادبیاتی که پیرامون این دو موضوع بسط یافته آشنا... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۷۴ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۲۹۴
  • معنویت از نگاه قرآن

    اشاره: مفهوم«تقوای الهی» که در قرآن و فرهنگ دینی ما بسیار برآن تاکید می رود به معنای ترس از خدا نیست، لکه به معنای پروای خدا را داشتن و احساس زنده ی حضور در محضر اوست. «خداآگاهی» غیر از «خداترسی» است. حالت عاطفی و روانی ای که با تقوا همراه است، «ترس» نیست، «شرم» است؛ شرمِ حاصل از حضور در محضر... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۷۴ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۲۳۶
  • روزه داری در روزهای بلند (۳)

    اشاره: فقیهان سنتی بدون اینکه در مبانی خود در اصول فقه و فلسفه فقه تجدید نظر کنند نمی توانند در مورد معیار تعیین اوقات شرعی در منطقه ای که خورشید در آن طلوع و غروب نمی کند اظهار نظر کنند، چه در قالب فتوا و چه در قالب احتیاط واجب یا مستحب. یعنی در چارچوب روش استنباط و اصول فقه و فلسفه فقه... بیشتر بخوانید »
    امتياز: ۸۰ | موضوع: متفرقه | ۹۵/۰۲/۰۷ | بازدید: ۱,۲۳۹

صفحه‌ها